Knowledge chapter-3-4-อุปกรณ์ตรวจจับเปลวเพ อุปกรณ์ตรวจจับเปลวเพลิง FLAME DETECTOR ประเภทอุปกรณ์ตรวจจับเปลวเพลิงการเลือกประเภทของอุปกรณ์ผู้ใช้งานต้องมีความเข้าใจหลักการทำงานของอุปกรณ์ตรวจจับเปลวเพลิง (แบบอินฟราเรดและอัลตราไวโอเลต) เพื่อการเลือกใช้ที่ถูกต้องเหมาะสม กับความเสี่ยงของสถานที่และระดับของการป้องกัน โดยการติดตั้งต้องทำตามคำแนะนำของผู้ผลิต ตามชนิดของอุปกรณ์ที่เลือกใช้ รูปแบบพื้นที่และระยะของอุปกรณ์ตรวจจับเปลวเพลิงมุมมองของอุปกรณ์ตรวจจับอุปกรณ์ตรวจจับต้องใช้เลนส์ที่ให้มุมมองครอบคลุมพื้นที่ หรือสิ่งที่ต้องการป้องกันได้โดยการติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับหลายชุดเพื่อเพิ่มความเข้มข้นของการตรวจจับอุปกรณ์ตรวจจับเปลวเพลิงต้องไม่ติดตั้งให้เกิดเงาหรือจุดบอดบนพื้นที่ที่ป้องกันพื้นที่ที่ไม่ได้รับการป้องกันที่เกิดขึ้นจากการบังของวัตถุ เช่นสิ่งของบนชั้นเก็บของสูงๆ ต้องติดอุปกรณ์ตรวจจับเพิ่มเติมที่จุดนั้นอุปกรณ์ตรวจจับเปลวเพลิงต้องติดตั้งไม่ให้มีวัตถุมากีดขวางหรือมีโครงสร้างของอาคารมาบัง หรืออยู่ในแนวมุมตรวจจับของอุปกรณ์ (field of view) ตำแหน่ง ติดตั้งต้องเข้าทำการบำรุงรักษาได้สะดวก เช่น การทำความสะอาดเลนส์ และต้องไม่ติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับใกล้แสงสว่างจ้า หรือหลังกระจกใส หรือแผงโปร่งแสงใดๆ ที่บังการรับการแผ่รังสีจากเปลวเพลิง ระยะห่างและตำแหน่งติดตั้งของอุปกรณ์ตรวจจับระยะห่างและตำแหน่งติดตั้งของอุปกรณ์ตรวจจับระยะห่างจากจุดกำเนิดไฟถึงอุปกรณ์ตรวจจับ มีผลต่อความเข้มของการแผ่รังสี โดยความเข้มข้นของรังสีที่มาถึงอุปกรณ์ตรวจจับจะลดลง ในปริมาณที่ผกผันของระยะห่างยกกำลังสองโดยประมาณ ดังนั้นหากระยะห่างเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า ความเข้มของการแผ่รังสีจากจุดกำเนิดไฟจะต้องมีมากขึ้นถึง 4 เท่าจากเดิม จึงจะทำให้อุปกรณ์ตรวจจับทำงานการพิจารณามุมมองอุปกรณ์ตรวจจับเปลวเพลิง จะทำงานตรวจจับได้เฉพาะในแนวที่มองเห็นได้โดยตลอด จากจุดที่เป็นต้นกำเนิดไฟเท่านั้น ในระยะทางที่มีความไวในการตรวจจับสูงสุด โดยจะต้องพิจารณาถึงองค์ประกอบแวดล้อมอื่นควบคู่ไปด้วยการติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับอุปกรณ์ตรวจับต้องติดตั้งบนฐานที่มั่นคงไม่สั่นไหว อันทำให้เกิดการเริ่มสัญญาณที่ผิดพลาด ระยะห่างและตำแหน่งติดตั้งของอุปกรณ์ตรวจจับ
Knowledge chapter-3-3อุปกรณ์ตรวจจับควันชนิ อุปกรณ์ตรวจจับควันชนิดสุ่มตัวอย่างอากาศหลายจุด(MULTIPOINT ASPIRATED SMOKE DETECTOR) คุณลักษณะของอุปกรณ์ตรวจจับควันชนิดสุ่มตัวอย่างอากาศหลายจุดอุปกรณ์ตรวจจับควันชนิดสุ่มตัวอย่างอากาศหลายจุดMultipoint Aspirated Smoke Detector คือ อุปกรณ์ตรวจจับควันที่ประกอบด้วยท่อดูดอากาศ พื้นที่ป้องกันกลับมายังเครื่องตรวจจับควันด้วยปั๊มดูดอากาศขนาดเล็ก โดยท่ออาจมีรูสำหรับดูดสุ่มตัวอย่างอากาศได้ตั้งแต่หนึ่งรูขึ้นไป ซึ่งจุดสุ่มตัวอย่างอากาศแต่ละจุด ถือเสมือนเป็นอุปกรณ์ตรวจจับควันชนิดจุด และต้องใช้ระยะห่างตามมาตรฐานของอุปกรณ์ตรวจจับควันชนิดจุด โดยท่อต้องมีขนาด ความยาว จำนวนรู และขนาดของรู เป็นไปตามที่ผู้ผลิตกำหนด โดยขนาดของพื้นที่สำหรับโซน ต้องเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดระยะห่างระหว่างรูสุ่มตัวอย่างจะต้องไม่เกินกว่าระยะห่าง ระหว่างอุปกรณ์ตรวจจับควันชนิดจุดอากาศที่ถูกดูดผ่านจุดสุ่มตัวอย่างที่จุดไกลสุดมาถึงจุดตรวจจับ จะต้องใช้เวลาไม่เกิน 120 วินาทีจุดสุ่มตัวอย่างแต่ละจุดจะต้องมีรูสุ่มตัวอย่างที่มีขนาดเหมาะสมที่ให้ระบบทำงานได้โดยสะดวกและถูกต้อง โซนและพื้นที่ของอุปกรณ์ตรวจจับโซนตรวจจับด้วยอุปกรณ์ตรวจจับควันชนิดสุ่มตัวอย่างอากาศแต่ละโซนสามารถมีขนาดพื้นที่โซนได้ไม่เกิน 2,000 ตารางเมตรพื้นที่ของการตรวจจับห้องที่มีขนาดพื้นที่ตั้งแต่ 46 ตารางเมตรจะต้องมีจุดสุ่มตัวอย่างตั้งแต่ 2 จุดขึ้นไประบบท่อสุ่มตัวอย่างการออกแบบระบบท่อดูดอากาศ รวมทั้งการกำหนดขนาดท่อ และการคำนวณปริมาตร การไหลของอากาศผ่านท่อจะต้องทำให้ระบบมีความไวในการตรวจจับที่เท่ากันปริมาณการไหลการออกแบบระบบท่อสุ่มตัวอย่าง จะต้องทำให้ปริมาตรการไหลของอากาศจากรูสุ่มตัวอย่างทั้งหมดไม่น้อยกว่าร้อยละ 15 เมื่อเทียบกับปริมาตรอากาศที่ดูดผ่านรูสุ่มตัวอย่างที่อยู่ใกล้จุดตรวจจับมากที่สุด อุปกรณ์ตรวจจับชนิดสุ่มในท่ออากาศรูปแบบและส่วนประกอบของการติดตั้ง
Knowledge chapter-3-2อุปกรณ์ตรวจจับควันชนิ อุปกรณ์ตรวจจับควันชนิดลำแสง BEAM TYPE SMOKE DETECTOR ตำแหน่งติดตั้งของพื้นที่ป้องกันอุปกรณ์ตรวจจับควันชนิดลำแสง ให้การตรวจจับที่มีลักษณะคล้ายอุปกรณ์ตรวจจับควันชนิดจุดที่เรียงต่อกัน สำหรับเพดานระดับราบ และเพดานทรงจั่วสามารถใช้ข้อกำหนดเดียวกับอุปกรณ์ตรวจจับควันชนิดจุดได้ติดตั้งได้ในระดับความสูงไม่ต่ำกว่า 2.70 เมตร แต่ไม่เกิน 25.00 เมตรติดตั้ง ในระดับที่ควันสามารถกระจายหรือลอยตัวผ่านขึ้นไปจนถึงลำแสงของอุปกรณ์ตรวจจับควันได้ โดยอุปกรณ์ส่วนที่รับลำแสงต้องไม่ถูกกับแสงแดดโดยตรง หรือแสงจ้ามากๆ จนอาจทำให้ทำงานผิดพลาดได้ต้องติดตั้งต่ำจากเพดานไม่น้อนกว่า 300 มิลลิเมตร แต่ไม่เกิน 750 มิลลิเมตร เพื่อลดผลกระทบจากระดับของชั้นอากาศร้อนใต้เพดาน (Stratification Effect) ตำแหน่งติดตั้งของพื้นที่ป้องกันระยะห่างจากผนังหรือผิวติดตั้งในแนวตั้งฉากกับลำแสงต้องไม่เกิน 3.5 เมตรหรือ ¼ เท่า ของระยะห่างระหว่างอุปกรณ์แต่ละชุด ตำแหน่งติดตั้งในพื้นที่ที่มีเพดานลาดเอียงต้องติดตั้งชุดตัวส่ง และแผ่นสะท้อน หรือชุดตัวส่งและตัวรับให้ลำแสงขนานกับแนวระดับไปตามความลาดเอียงของเพดาน โดยใช้ระยะห่างระหว่างชุดอุปกรณ์ใต้เพดานระดับราบ การวัดระยะห่างระหว่างชุดอุปกรณ์ตรวจจับของเพดานลาดเอียงการวัดระยะห่างติดตั้งระหว่างชุดอุปกรณ์ตรวจจับในแนวเพดานลาดเอียงต้องวัดในแนวระดับราบ การวัดความสูงของเพดานลาดเอียงเพื่อกำหนดตำแหน่งติดตั้งอุปกรณ์ ตรวจจับต้องวัดจากเพดานลงมาถึงพื้นในแนวดิ่งในแต่ละระดับลาดเอียงที่เพดาน ระยะห่างแต่ละชุดต้องไม่เกิน 14.00 เมตรอุปกรณ์ชุดอยู่ใกล้ผนังกั้นแบ่งพื้นที่ในแนวขนานกับลำแสง ต้องติดห่างจากผนังไม่เกิน 7.00 เมตรหรือ ½ เท่าของระยะห่างระหว่างอุปกรณ์แต่ละชุด องค์ประกอบของอุปกรณ์ตรวจจับควันด้วยลำแสง Beam Control StationBeam Control Station คือ อุปกรณ์ที่ทำหน้าส่งสัญญาณของ Smoke Beam Detector ไปยังตู้ควบคุมระบบ Fire Alarm System อีกทั้งยังสามารถ Alignment และ Test สถานะการทำงานผ่านทาง Beam Control Station ได้เพื่อง่ายต่อการ Service และ Maintenance Smoke Beam DetectorSmoke Beam Detector คือ อุปกรณ์ตรวจจับที่ประกอบไปด้วย Transmitter IR ที่ทำหน้าที่เป็นตัวส่งคลื่น IRและ อุปกรณ์ที่เป็นตัวรับ Receiver IR ทำหน้าที่รับคลื่น IR ที่สะท้อนกลับมา Prism ReflectorPrism Reflectorคืออุปกรณ์ที่ใช้สำหรับสะท้อนคลื่น infrared signal ที่ส่งมาจาก Smoke Beam Detector
Knowledge chapter-3-1-อุปกรณ์ตรวจจับควัน-ชน อุปกรณ์ตรวจจับควัน (ชนิดจุด) POINT TYPE SMOKE DETECTOR อุปกรณ์ตรวจจับควันเป็นอุปกรณ์ป้องกันชีวิต และทรัพย์สิน ตำแหน่งติดตั้งในพื้นที่ป้องกันของอุปกรณ์ตรวจจับควันพื้นที่มีสภาพแวดล้อมที่ไม่จำเป็นต้องติดตั้งอุปกรณ์พื้นที่อุณหภูมิแวดล้อมต่ำกว่า 0 องศาเซลเซียสพื้นที่อุณหภูมิแวดล้อมสูงกว่า 38 องศาเซลเซียสค่าความชื้นสัมพัทธ์สูงกว่าร้อยละ 93มีความเร็วลมสูงกว่า 300 ft/min (1.5 m/sec)พื้นที่มีอัตราการระบายอากาศสูงติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับให้ห่างจากจ่ายลมเย็น หรือช่องดูดลมกลับที่อยู่ในระนาบเดียวกันกับ อุปกรณ์ตรวจจับนั้น ไม่น้อยกว่า 1,000 มิลลิเมตรอัตราการระบายอากาศ (Air Change Rate) 15 ครั้งต่อชั่วโมง หมายถึง ปริมาตรอากาศในห้องที่ต้องระบายออกภายนอกให้หมดเป็นจำนวน 15 เท่าของปริมาตรห้องในเวลา 1 ชั่วโมงความสูงที่ติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับควันชนิดจุดเพดานสูงที่ไม่เกิน 3.50 เมตร ต้องติดอุปกรณ์ตรวจจับโดยให้ส่วนตรวจจับอยู่ต่ำจากเพดานไม่น้อยกว่า 25 มิลลิเมตร แต่ไม่เกิน 600 มิลลิเมตรอุปกรณ์จรวจจับควันที่ติดตั้งเข้ากับผนัง ต้องติดที่ใกล้กับเพดาน หรือบริเวณที่ขอบล่างของส่วนตรวจจับต่ำจากเพดานไม่เกิน 300 มิลลิเมตรอุปกรณ์จรวจจับควันชนิดจุดติดตั้งได้ไนระดับความสูงไม่เกิน 10.50 เมตรตำแหน่งติดตั้งที่เพดานราบของอุปกรณ์ตรวจจับควัน ระยะห่างระหว่างอุปกรณ์ในช่องทางเดินช่องทางเดินกว้างไม่เกิน 3.60 เมตร มีเพดานระดับที่สูงไม่เกิน 3.0 เมตร โดยใช้รัศมีวงกลมพื้นที่ตรวจจับที่คาบเกี่ยว (overlap) ต่อเนื่องกัน จะมีระยะห่างระหว่างอุปกรณ์ตรวจจับได้ไม่เกิน 12.00 เมตร และห่างผนังปลายทางได้ไม่เกิน 6.00 เมตรความสูงในการติดตั้งติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับที่เพดาน ที่สูงจากพื้นไม่เกิน 10.5 เมตรระยะห่างระหว่างอุปกรณ์ติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับระหว่างอุปกรณ์ตรวจจับไม่เกิน 9.10 เมตร (s) คิดเป็นพื้นที่ตรวจจับไม่เกิน 6.30 เมตร (0.7s) โดยต้องติดห่างจากผนังกั้น หรือชั้นวาง ตำแหน่งติดตั้งที่เพดานทรงจั่วของอุปกรณ์ตรวจจับควันการติดตั้งแถวแรกต้องติดอุปกรณ์ตรวจจับแถวแรกที่ด้านหนึ่งของเพดาน ในระยะหนึ่งที่อยู่ต่ำลงมาจากจุดสูงสุดของเพดานไม่น้อย กว่า 100 มิลลิเมตร จากเส้นแนวดิ่งและไม่เกิน 910 มิลลิเมตร จากเส้นแนวดิ่งของจั่วถึงเพดานแต่ละด้านพื้นที่ละเว้นต้องติดอุปกรณ์ตรวจจับแถวแรกที่ด้านหนึ่งของเพดาน ในระยะหนึ่งที่อยู่ต่ำลงมาจากจุดสูงสุดของเพดานไม่น้อยกว่า 100 มิลลิเมตร (วัดในแนวดิ่ง)ระยะห่างระหว่างอุปกรณ์ติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับระหว่างอุปกรณ์ตรวจจับไม่เกิน 9.10 เมตร (s) คิดเป็นพื้นที่ตรวจจับไม่เกิน 6.30 เมตร (0.7s) โดยต้องติดห่างจากผนังกั้น หรือชั้นวางความสูงในการติดตั้งติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับที่เพดาน ที่สูงจากพื้นไม่เกิน 10.5 เมตร อุปกรณ์ตรวจจับความร้อน (ชนิดจุดแบบอัตราการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิ) POINT TYPE HEAT DETECTOR (RATE OF RISE) อุปกรณ์ตรวจจับความร้อนไม่ใช่เป็นอุปกรณ์ป้องกันชีวิต มีไว้เพื่อป้องกันทรัพย์สินเท่านั้น ระยะห่างจากช่องลมระบบปรับอากาศ(1) ต้องติดตั้งให้อยู่ในตำแหน่งที่กระแสลม อุณหภูมิ และความชื้นจากระบบปรับอากาศไม่รบกวนหรือมีผลต่อการทำงานของอุปกรณ์ตรวจจับนั้น(2) ติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับให้ห่างจากช่องจ่ายลมเย็น หรือช่องดูดลมกลับที่อยู่ในระนาบเดียวกันกับอุปกรณ์ตรวจจับนั้น ไม่น้อยกว่า 1,000 มิลลิเมตรความสูงที่ติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับความร้อนการติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับที่เพดานระดับราบที่สูงจากพื้นที่ไม่เกิน 3.0 เมตรจะมีระยะห่างที่กำหนด (listed spacing) ระหว่างอุปกรณ์ตรวจจับไม่เกิน 9.1 เมตร มีรัศมีการตรวจจับ 6.3 เมตร พื้นที่ตรวจจับอย่างต่อเนื่อง 82.8 ตารางเมตรโดยต้องติดห่างจากผนังกั้น หรือชั้นวางของไม่เกิน 4.5 เมตรตำแหน่งติดตั้งที่เพดานราบของอุปกรณ์ตรวจจับความร้อนตำแหน่งติดตั้งสำหรับพื้นที่มีเพดานสูงอุปกรณ์ตรวจจับความร้อนชนิดจุดติดตั้งบนเพดานระดับราบที่สูง 3.0 เมตรจะมีระยะห่างที่กำหนด 9.10 เมตร และหากติดตั้งสูงเกินกว่า 3.0 เมตรต้องลดระยะห่างอุปกรณ์ตรวจจับ โดยใช้คูณลดระยะห่างที่กำหนดตามตาราง ตำแหน่งติดตั้งที่แนวระดับของตงหรือคานยื่นลงมาของอุปกรณ์ตรวจจับควัน และอุปกรณ์ตรวจจับความร้อนคาน ( beam )คาน (beam) ที่ลึกหรือยื่นลงมาจากเพดานตั้งแต่ 100 มิลลิเมตร หรือมากกว่า มีระยะห่างระหว่างเส้นกึ่งกลางคานมากกว่า 1.00 เมตร ติดตั้งทั้งที่ใต้ตงและเพดานต้องลดระยะห่างระหว่างอุปกรณ์ตรวจจับที่อยู่ในแนวตั้งฉากกับคานลงร้อยละ 33 หรือมีระยะห่างไม่เกินสองในสามของระยะห่างระหว่างอุปกรณ์ตรวจจับบนเพดานระดับราบ (2/3s)คานลึกน้อยกว่า 300 มิลลิเมตรคานที่ลึกมากกว่า 300 มิลลิเมตร มีระยะห่างระหว่างเส้นกึ่งกลางคานมากกว่า 2.40 เมตร ให้ติดอุปกรณ์ตรวจจับ– ถ้า d/h มากกว่า 0.1 และ w/h น้อยกว่า 0.4 ให้ติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับที่ใต้คานแต่ละคานที่เพดานระหว่างคานดังรูป– ถ้า d/h มากกว่า 0.1 และ w/h มากกว่า 0.4 ให้ติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับที่เพดานระหว่างคาน คานลึกน้อยกว่า 300 มิลลิเมตรคานที่ลึกน้อยกว่า 300 มิลลิเมตร มีระยะห่างระหว่างเส้นกึ่งกลางคานน้อยกว่า 2.40 เมตร ให้ติดอุปกรณ์ตรวจจับที่ใต้คานเพดานที่มีตงรองพื้น (solid joist)คานที่ยื่นลงมาจากเพดานไม่เกิน 100 มิลลิเมตร ให้ถือเป็นเพดานระดับราบปกติ